Lesmateriaal

De iPad is met iBook een ereader, maar niet het soort ereader dat we kennen als de Kindle. En dat maakt het net interessant voor het onderwijs. Daar waar de traditionele ereaders door de eInk beperkt zijn tot statische weergave van boeken, tijdschriften of kranten in zwart-wit, kan het kleurenscherm van de iPad een veel rijkere leeservaring bieden. De toegevoegde waarde van de iPad is dan ook de mogelijkheid tot het toevoegen van audiovisuele content, dynamische content en interactie.  Nu bieden veel uitgevers al extra materiaal aan op een website, maar het zou veel beter zijn om dit allemaal te integreren in één digitaal handboek. Een mooi voorbeeld hiervan is de vook die ik in op mijn microblog besproken heb. Ook het concept van Sports Illustrated is met de iPad perfect mogelijk. Aangezien de iPad het open ePub gebruikt voor zijn ebooks, kan elke leerkracht zonder extra kosten zijn eigen lesmateriaal publiceren.

Daarnaast maakt digitaal lesmateriaal het mogelijk om regelmatig updates door te voeren zonder daarvoor een volledig nieuw boek te moeten publiceren. Je zou zelfs kunnen denken aan huurformules voor handboeken in plaats van het verplicht aankopen van boeken. Ook selecties kopen of huren kan nu veel makkelijker. Om nog maar niet te spreken over de voordelen voor het milieu door het beperken van het papier dat gebruikt wordt.

Het eerste bedrijf dat opgericht is met als doel het maken van digitaal lesmateriaal voor de iPad bestaat reeds: Inkling. En het is niet zomaar een klein bedrijfje, want ze hebben al samenwerkingsverbanden met McGraw-Hill en Pearson. Zij beseffen dat een handboek niet hetzelfde is als een leesboek of een magazine. Een handboek lees je niet van begin tot einde en moet steeds kunnen veranderen en up to date gebracht worden. Navigatie is dus zeer belangrijk. De iPad maakt het ook mogelijk om statistische afbeeldingen te vervangen door interactieve figuren. Tussen de tekst kunnen ook tips, links, opmerkingen en toetsen geplaatst worden. Inkling maakt het mogelijk voor docenten om hoofdstukken digitaal uit te delen en zelfs om te zien waar elke student zit in het handboek. Aan studenten biedt het de mogelijkheid om notities te nemen en die ook te delen met medestudenten. Inkling zal ook geen volledige boeken aanbieden in de iTunes store, maar hoofdstukken die docenten zelf kunnen combineren tot een cursus.

Inkling op de iPad

Ook in Nederland is er al een bedrijf bezig met een framework om PDF’s om te zetten in interactieve boeken met video, kaarten, grafieken enzovoort op de iPad. Het framework noemt Stretchpad en is zowel bedoeld voor kranten, tijdschriften als educatieve uitgaves.

Mobiliteit

In tegenstelling tot een laptop of zelfs netbook weegt de iPad heel weinig (700 gram). Heel makkelijk dus om mee te nemen in een tas, daar waar nu veel studenten klagen over het extra gewicht dat ze telkens moeten meezeulen. Het feit dat een iPad 10u meegaat (of zelfs meer dan 140u voor muziek) betekent ook dat hij niet opgeladen hoeft te worden tijdens de les. ‘s avonds aan de stroom hangen is voldoende om hem de volgende dag te kunnen gebruiken zonder een stopcontact. Ook dit is vandaag de dag nog een groot struikelblok bij het gebruik van laptops in de lessen.

Daarnaast is de iPad heel makkelijk overal te gebruiken en met de toevoeging van 3G kan je er ook overal mee online. Zo kan een student een artikel of een stuk lesmateriaal lezen op de trein en er wat notities bij nemen, de notities van de les doornemen of zelfs voor het examen nog vlug even de leerstof doornemen. Men heeft de mond vol van overal en altijd leren, maar met de iPad wordt dit nu voor het eerst ook echt mogelijk.

Veiligheid en stabiliteit

Er komt veel kritiek op het gesloten apps-systeem dat Apple gebruikt voor de iPhone/iPod touch en nu ook gebruikt voor de iPad. Daardoor zou de gebruiker beperkt worden in zijn mogelijkheden. Zelf heb ik nog geen last gehad van die beperkingen, maar belangrijker is dat dit systeem zorgt voor een stabiel en simpel te gebruiken apparaat. Dit zou ook betekenen dat er veel minder softwareproblemen zijn met studentenlaptops, geen virussen, één plaats om de juiste applicaties te vinden en eenduidigheid qua installatie. Nu moeten we voor elk softwarepakket dat de studenten op hun laptop moeten gebruiken een handleiding schrijven voor de installatie. Met de iPad beperkt zich dit tot een link naar de applicatie in de App Store. Daarnaast is een iPad natuurlijk direct bruikbaar wanneer je het uit je tas haalt, daar waar het toch enkele minuten duurt voor een laptop opgestart is (en op het einde van de les weer afgesloten is).

Notities nemen

De iPad beschikt over een virtueel keyboard dat volgens de eerste berichten redelijk goed is, maar daarnaast heeft het de mogelijkheid om er een extern toetsenbord aan te koppelen. Hierdoor is de iPad meteen ook geschikt voor het nemen van notities in de les. Het grote voordeel ten opzichte van een laptop is hier het touchscreen: grafieken of schema’s kunnen simpelweg met je vingers  in de notities ingevoegd worden. De microfoon die ingebouwd is in de iPad kan daarbij ook nog eens de lessen opnemen zodat de student later kan terugluisteren. We zouden zelfs kunnen denken aan spraaksoftware die de  lessen onmiddellijk omzet in tekst, die de student dan eventueel hier en daar kan bijsturen.

Sommigen zeggen dat de iPad enkel geschikt is om materiaal te consumeren, maar niet te produceren. Als je kijkt naar het iWork-pakket van Apple op de iPad, lijkt me dit helemaal niet het geval. Met Pages krijg je alle mogelijkheden van een tekstverwerker, met Numbers een volledig rekenblad en met Keynote de beste presentatiesoftware. Ondertussen zijn de eerste notitie-apps al beschikbaar op de iPad, zoals CourseNotes (waarvan je een filmpje hieronder kan bekijken) of Audiotorium waarbij ook de spraak wordt opgenomen.

Presenteren

Dankzij de Keynote app en de VGA-adapter kun je met de iPad presentaties maken en ze ook geven. In de eerste plaats kunnen leerkrachten dit gebruiken om lesmateriaal te presenteren, maar dan zonder een laptop mee te nemen of een vaste pc te gebruiken. Dit biedt ook de mogelijkheid om studenten in de les presentaties te laten maken op hun iPad en die dan te laten aansluiten aan de projector om bijvoorbeeld een spreekbeurt te geven.

Het relatief grote touchscreen van de iPad met een zeer grote kijkhoek maakt het ook mogelijk dat meerdere studenten samen aan één iPad werken. Zo kunnen ze bijvoorbeeld makkelijk per twee een artikel/foto/filmpje bekijken en ook allebei de iPad bedienen.

Interactie

Ik zie ook nog een voordeel op het gebied van interactie tussen studenten en docent. Elke leerkracht zal het ermee eens zijn dat opengeklapte laptops voor een muur zorgen tussen de studenten en de docent. De studenten zitten veilig achter hun scherm en de docent kan niet zien wat de student aan het doen is. In een auditorium wordt het helemaal erg: daar zie je als docent de studenten soms niet zitten achter hun laptopscherm. Doordat de iPad plat op de bank ligt (of onder een lichte hoek met een hoes) komt die muur te vervallen. De situatie keert terug naar die zoals met boeken en notities op papier. Voor veel leerkrachten zal dit waarschijnlijk ook makkelijker te aanvaarden zijn dan laptops in de les. Het contact met de studenten zal terug beter zijn.

Apps

Een belangrijke factor bij het al dan niet slagen van de iPad zal bij de ontwikkelaars van software liggen: het is hun taak om het apparaat te vervolmaken. Als zij het potentieel van de iPad ten volle benutten en een heleboel nuttige en inventieve applicaties ontwikkelen zal de iPad ongetwijfeld een succes worden. Gebeurt dit niet, dan blijft het potentieel onaangesproken en zal de iPad waarschijnlijk geen tweede iPhone-succes worden. Gezien de innovatieve apps die er verschenen zijn voor de iPhone  en de eerste apps voor de iPad heb ik er echter het grootste vertrouwen in.

Multitasking

De iPad zal binnenkort met het iPhone OS 4 multitasking ondersteunen. Sommigen beweren dat de multitasking die Apple toelaat, niet echt multitasking is. Je kunt het inderdaad niet vergelijken met multitasking op een pc waarbij allerlei vensters om je aandacht vragen, maar dit vind ik net een voordeel. Hierdoor kun je gefocust werken, zonder constant afgeleid te worden. Het is al meermaals aangetoond dat mensen niet kunnen multitasken.

Prijs

Misschien hetgeen de meeste mensen verwonderde was de prijs: voor slechts $499 heb je al een iPad. Voor het onderwijs lijkt 3G me niet noodzakelijk en met 16GB kom je ook al een heel eind. In euro’s zal de prijs waarschijnlijk nog iets lager liggen (ik schat €449) en voor het onderwijs zal je er waarschijnlijk ook nog eens onderwijskorting op krijgen. Hierdoor is de iPad heel betaalbaar: goedkoper dan een laptop en maar net ietsje duurder dan een netbook.

Kritiek

De meeste kritiek die je hoort op de iPad gaat over het ontbreken van Flash (nu multitasking eraan zit te komen). Nochtans ben ik daar zelf wel tevreden mee, want Flash vraagt enorm veel van een computer en met HTML5 is er een veel betere oplossing. Een mooie quote die ik las over het ontbreken van flash, kan ik volledig onderschrijven: It’s not an omission, it’s a mission. En die missie lijkt goed te lukken, als je naar de lijst van sites kijkt die al overgeschakeld zijn op HTML5.

Het gebruik van opmaakprofielen of het juist(!) gebruiken van afbeeldingen in Word wordt al een stuk moeilijker. De Als-functie in Excel zorgt voor problemen en als we dan nog functies gaan nesten, behoort dit duidelijk niet meer tot hun vaardigheden. Ook Access gebruiken gaat niet zonder slag of stoot. Programma’s moeten direct doen wat je wil en als het even niet lukt, hebben ze vaak het geduld niet meer om het even rustig uit te zoeken

Helemaal erg wordt het als de literatuur het heeft over Web 2.0 en de jongeren van vandaag. Het lijkt alsof elke jongere druk netwerkt op sites als Facebook, zijn volledige leven videogewijs upload naar YouTube en een tweede persoonlijkheid heeft in Second Life. Niets is echter minder waar. Tijdens de lessen Web 2.0 vroeg ik telkens aan mijn studenten bij elke toepassing wie er gebruik van maakt. Op een totaal van een 50-tal studenten had niemand(!) een del.icio.us-account, een blog of een avatar in Second Life. Iedereen keek wel naar filmpjes op YouTube, maar slechts 1 student plaatst er zelf ook iets op. Ook Flickr en Google Apps worden niet gebruikt. Op Facebook en MySpace hadden enkele studenten een profiel, maar ook die kan ik op één hand tellen.

Uit onderzoek blijkt trouwens dat de digital natives in de praktijk niet zo goed overweg kunnen met de nieuwe media als oorsponkelijk gedacht.

Er is dus nog een lange weg te gaan voor de ICT-lessen overbodig zullen worden. Tot die tijd blijft het onze taak om de studenten aan te moedigen om del.icio.us en Google Apps binnen de opleiding te gebruiken en ze kennis bij te brengen over het (goed) gebruik van ICT.

En het ziet er naar uit dat de ACU niet de enige universiteit zal zijn die de Iphone omarmt als leermiddel. Op vraag van de universiteiten heeft Apple al meerdere van hen bezocht om de iPhone voor te stellen. Dit is trouwens niet het eerste initiatief van Apple om een product geschikt te maken voor universiteiten. Zo bestaat iTunes U al een tijdje, een aparte onderdeel van de iTunes Store waar studenten van verschillende universiteiten (en soms ook andere geïnteresseerden) lesmateriaal kunnen afhalen. Die iTunes U zou trouwens ook de ruggengraat vormen van de integratie van de iPhone in het onderwijs. Het zou dus zeer goed kunnen dat we binnenkort nog andere universiteiten een gelijkaardige integratie zien aanbieden.

Op de ACU – waar het project de naam ACU Connected kreeg – zal de iPhone onder andere gebruikt worden voor volgende dingen:

• vervanging van introductiesessie (alle informatie staat op de iPhone en iTunes U)
• projectbeheer / klasopdrachten
• testen of quizzen in real-time afleggen in de les
• Documenten raadplegen
• boekenlijsten opvragen
• lessenroosters opvragen
• inschrijven voor lessen
• de weg tonen op de campus
• eten bestellen en betalen
• het saldo op de rekening van de universiteit raadplegen
• Berichten doorsturen naar studenten en personeel
• klaslijsten voor docenten, waarbij ze via de iPhone opdrachten kunnen toewijzen

Er zijn ondertussen al 15 webapplicaties geschreven voor de iPhone. Daarnaast blijft een computer wel noodzakelijk voor de registratie van de iPhone en het downloaden van materiaal via iTunes U (al zal dit op termijn waarschijnlijk ook zonder computer kunnen).

In onderstaande filmpjes zie je de visie van de ACU op het gebruik van de iPhone op de universiteit. Zeker de moeite waard.

Mensen die dit filmpje op hun iPhone of iPod touch willen bekijken, kunnen een aangepaste versie downloaden.

Op Helikon staat ondertussen al een lijstje van gewenste applicaties voor de iPhone of iPod touch voor het onderwijs. Dit naar aanleiding van de Software Development Kit (SDK) die Apple binnenkort volledig loslaat op het grote publiek.

Welke applicatie voor het onderwijs zou jij graag zien op de iPhone of iPod touch? Zie jij een toekomst voor de iPhone of iPod touch in het onderwijs? Laat het weten in de comments.

URANO
Ik ben twee laptopklassen tegengekomen op de CeBIT. Eén ervan – van het Duitse bedrijf URANO – sprak me enorm aan. We hebben er een zeer interessante uitleg gekregen van de standhouder, waaruit duidelijk bleek dat er goed nagedacht was over hun product.

De laptopklas van dit bedrijf bestaat uit een houten kast voor naar keuze 12, 24 of 32 studentenlaptops en 1 docentenlaptop. Op de beurs stond het 24+1 model. Naast de laptops bevat dit model tevens een beamer, printer, gigabyte-switch en draadloze router. De afwerking van de kast is perfect en dat zie je terug in allerlei details. Zo is de lade van de docentenlaptop op werkhoogte (bij rechtstaan) en voorzien van een docking station. Daardoor staat de laptop iets schuiner (wat prettiger tikt) en is hij altijd aangesloten op de beamer en de stroom. Indien gewenst kan hij altijd met één klik losgekoppeld worden.

Alle lades zijn 1U-breed. Hierdoor kunnen alle laptops tot en met 17 inch probleemloos opgeborgen worden. Indien gewenst kan een laptoplade ook vervangen worden door een 1U-server. De lades glijden vloeiend en worden gedempt gesloten zoals moderne keukenlades. Achteraan elke lade is een kabelgoot geplaatst voor de adapter die simpel afgesloten kan worden. Achteraan heeft elke laptop zijn stopcontact. Dit voorkomt een wirwar van kabels – aangezien alles mooi weggeborgen is – maar is toch flexibel genoeg om later de adapters makkelijk te vervangen.

Elke rij van 12 lades wordt gezamenlijk afgesloten met 1 sleutel. Indien gewenst kan ook een model geleverd worden met een apart slot per lade. Dit is een oplossing wanneer de studenten een eigen laptop moeten kopen, maar die op school bewaard blijft.

De stroom voor de beamer, printer, docentenlaptop en het netwerk wordt met één knop aan- of uitgeschakeld. Een tweede knop schakelt de stroom voor het opladen van de laptops aan. Hierop zit een instelbare timer zodat de kast niet een volledige nacht, weekend of zelfs vakantie aan blijft staan.

Paradidact

De andere laptopklassen die ik tegenkwam op de CeBIT waren van het bedrijf Paradidact. Ze zagen er een stukje futuristischer uit (maar naar mijn smaak zeker niet mooier). Hier worden de laptops compacter opgeborgen en zitten de connectoren vast – de laptop wordt er als het ware ingeklikt. Ik stel me hierbij vragen over de duurzaamheid van de connectoren. Het betekent ook dat je een stuk flexibiliteit verliest, aangezien de kast aangepast is aan het specifieke type. Een vervanging van de laptops kan hier dus niet zonder een vervanging van de kast.

Paradidact heeft zowel een model voor Windows-laptops als voor MacBook. Het systeem van ‘inklikken’ werkt net iets beter voor de MacBooks, dankzij de MagSafe-adapters. Ook in deze laptopklas is er voorzien in een printer en een beamer, aangesloten op een draadloos netwerk.  Daarnaast heeft deze laptopklas ook nog 2 computerspeakers voor geluid, maar de dock voor de docentenlaptop ontbreekt.

Alternatief: Thin Table

Niet aanwezig op de CeBIT en totaal geen ervaring mee, maar een interessant concept is de Thin Table: een schoolbank met daarin een thin client. Het scherm en toetsenbord kunnen verborgen worden, zodat het een gewone schoolbank is. Van zodra het scherm naar boven geschoven wordt, is de pc klaar om te gebruiken. De Thin Table is zodanig ontworpen dat het zou moeten weerstaan aan de meest vernielzuchtige leerlingen/studenten. Het is bovendien volledig draadloos via batterijen en een draadloos netwerk, die het verbindt met de docentenpc. Het Web 2.0 idee van Software as a Service (SaaS) staat centraal in dit concept. De eigen ontwikkelde BeeBox-software draait immers op een centrale server en is volledig toegespitst op het onderwijs. Een mooi idee, alleen heb ik vragen bij de batterijen en de prijs – een volledige klas uitrusten kost toch al snel 20 000 euro.Ik ben benieuwd naar jullie ervaringen met of meningen over laptopklassen of de Thin Table. Aarzel niet om die in de commentaar te plaatsen.

Inzetbaarheid

Bij het inzetten in de praktijk van een ePortfolio, kan dat perfect voor één opleidingsonderdeel (OLOD). Hier moet men echter opletten voor een te grote variatie, wanneer elk OLOD zijn eigen (verschillende) regels gaat opleggen. Een ePortfolio kan ook voor een volledige opleiding ingezet worden, alleen is het dan de vraag of de portfolio voldoende doelgericht is.

Studenten met een portfolio kunnen die hoofdzakelijk op drie momenten tijdens de opleiding benutten. Ze kunnen hun bestaande portfolio aanwenden om een eerder verworven competentie (EVC) of eerder verworven kwalificatie (EVK) te bewijzen en zo bepaalde vrijstellingen te bekomen. Tijdens de opleiding zelf kan een portfolio de toegang tot een stage bepalen en tijdens of na de stage kan de portfolio dienen om het verslag van de stage bij te houden. Op dit laatste kan de stage dan geaccrediteerd worden.

Platform

Op technisch vlak stelt zich de vraag welk platform gebruikt moet worden voor het bijhouden van een portfolio, waarbij de keuze vooral gaat tussen een elektrische leeromgeving (ELO) of Web 2.0 tools die beschikbaar zijn op het net. Beiden hebben hun voor- en nadelen.

Een ELO kan relatief makkelijk gecontroleerd worden door de onderwijsinstelling en zorgt voor uniformiteit. Dit is zeer belangrijk wanneer het doel van de portfolio assessment of learning is. Alle studenten gebruiken dan hetzelfde platform, waarin de onderwijsinstelling al een opgelegde structuur kan integreren. De nadelen hierbij liggen in het feit dat de transfereerbaarheid zeer beperkt, tot onbestaande is en dat de motivatie van de studenten hierbij laag ligt. Studenten moeten echt aangemoedigd worden om een portfolio aan te leggen binnen de ELO en het blijkt dat de studenten hun portfolio na het afsluiten van de studie niet meenemen. Ze beschouwen de opleiding als afgesloten en daarbij ook de ELO.

Net deze twee nadelen, zijn de voordelen van het gebruik van Web 2.0 tools. De studenten zijn een stuk beter vertrouwd met deze tools en bijgevolg ook veel gemotiveerder om deze te gebruiken. Gezien deze tools niet enkel gekoppeld zijn aan de opleiding, blijven de studenten hun portfolio behouden na het afronden van hun studies en kunnen ze die blijven aanvullen met werkervaringen. Een voorbeeld van een geschikte Web 2.0-tool hiervoor is een blog. Het nadeel hierbij is de beperkte vergelijkbaarheid en controle die de onderwijsinstelling hierop heeft. Deze vorm van portfolio is dus niet geschikt voor assessment of learning, maar zeer geschikt voor assessment for learning. De student-ownership is hier immers overduidelijk. Een combinatie van beiden lijkt dus aangewezen, afhankelijk van het doel van de portfolio.

Toch dient opgemerkt dat niet alle Web 2.0-tools even bruikbaar zijn als portfolio. Zo is een wiki bijvoorbeeld niet bruikbaar als portfolio op zich. Het kan wel als link aan de portfolio toegevoegd worden als voorbeeld van de competentie om samen te werken.

Bezwaren

Het concept van ePortfolio is zeer aanlokkelijk, maar er zijn nog een heleboel praktische bezwaren, zowel van de kant van de studenten als de docenten.

De studenten zien momenteel het nut van een portfolio nog niet in. Portfolios die dienen als assessment of learning willen ze wel bijhouden, omdat er daarop punten staan, maar portfolios waarbij er volledige student ownership is en die dienen ter reflectie worden niet als nuttig beschouwd. Dit komt voor een stuk omdat de bedrijfswereld portfolios nog niet echt gebruikt bij sollicitatiegesprekken en het opvolgen van een loopbaan. Nochtans is een portfolio niet enkel nuttig tijdens een opleiding, maar zou het eigenlijk een prachtig instrument moeten zijn, dat nuttig is gedurende de volledige loopbaan van een persoon. De basis wordt gelegd in het onderwijs, maar nadien kan de portfolio aangevuld worden met werk- en andere ervaringen. Wanneer bedrijven bij sollicitatiegesprekken gebruik zouden maken van de portfolio van de student, zou dit een goede stimulans zijn voor de studenten om meer aandacht te besteden aan hun portfolio.

Ook bij docenten zijn er praktische bezwaren. Enerzijds betekent het opvolgen van alle portfolios een enorme toename van de werkbelasting, die nu al hoog is. Daarnaast moet men alsmaar meer alles kunnen verantwoorden en linken aan vastgelegde competenties. Wanneer de portfolio student-owned is, is het zeer moeilijk om dit in het strakke stramien in te passen.

Een portfolio kan in hoofdzaak op twee manieren gebruikt worden. Ofwel is de portfolio een samenvatting en bewijsmateriaal van ervaringen, ofwel is het een weergave van het persoonlijke groeiproces. Dit onderscheid is essentieel voor het gebruik en de manier waarop de portfolio samengesteld wordt. Het ene sluit wel het andere niet uit. Het is best mogelijk om twee portfolios samen te stellen.

Een portfolio die gebruikt wordt als bewijsmateriaal, leunt sterk aan bij de productvisie van onderwijs, waarbij gestreefd wordt naar duidelijke uitkomsten die toepasbaar zijn in de samenleving. Zoals ik straks zal bespreken, kan zo een portfolio immers gebruikt worden om tijdens een sollicitatiegesprek bepaalde competenties te bewijzen. Een portfolio die een weergave is van het persoonlijk groeiproces sluit dan weer nauw aan bij de procesvisie, waarbij de aandacht vooral gaat naar persoonlijke ontwikkeling van de student, zonder een vooraf bepaald doel.

Praktische doelstellingen

Wanneer we spreken over ePortfolio, moeten we praktisch gezien rekening houden met twee doelstellingen: gebruiksvriendelijkheid en transfereerbaarheid. De software moet simpel genoeg zijn, zodat het bijhouden van een ePortfolio geen drempel is. Daarnaast is ook de transfereerbaarheid belangrijk. Wanneer een portfolio op een goede manier samengesteld is, dan heeft het een breder nut dan enkel binnen de gevolgde opleiding. Het kan immers ook dienen als bewijsmateriaal bij een sollicitatiegesprek of bij het aanvatten van een nieuwe opleiding. Daarom is het belangrijk dat de student zijn portfolio makkelijk met zich kan meenemen. De portfolio mag dus niet opgesteld zijn in een gesloten formaat, maar moet voldoende open zijn om makkelijk overzetbaar te zijn.

Inhoudelijke doelstellingen

Inhoudelijk kunnen we het ePortfolio ook opdelen in twee (of drie) doelstellingen: Assessment FOR learning (en/of levenslang leren) en Assessment OF learning.

Levenslang leren kunnen we onder de noemer Assessment for learning plaatsen, zei het dat levenslang leren natuurlijk de opleidingsduur overschrijdt, daar waar assessment for learning beperkt is tot de opleidingsduur. In beide gevallen is het student-ownership belangrijk. De student bepaalt dus in grote mate wat er in de portfolio terecht komt en heeft er het volledige eigendom over. Dit portfolio dient vooral als reflectie en is dus een weergave van het persoonlijke groeiproces. Hierbij spreekt men van formatieve evalutie.

Als het doel Assessment of learning is, heeft men een volledig andere aanpak nodig. Hier is het doel immers het toekennen van punten aan de studenten en het geven van een accreditatie, of met andere woorden summatieve evaluatie. Hierbij is het zeer belangrijk dat er een grote mate van standaardisatie is, om de verschillende studenten onderling te kunnen vergelijken. Daarnaast moet men ook aan de juridische waterdichtheid van de portfolio denken. De portfolio dient immers ter accreditatie. Student-ownership is hier dus niet mogelijk, maar de docent of de onderwijsinstelling moet hier de vorm bepalen. Bij dit doel is de portfolio dus een samenvatting van de ervaring en kennis van de student en dient het als bewijsmateriaal.

Beide doelen sluiten elkaar niet uit en een combinatie van beiden is ideaal. Zo is het in Toledo+ perfect mogelijk om meerdere portfolios te maken op basis van grotendeels hetzelfde basismateriaal. De ene portfolio kan dan gevuld worden met bewijsmateriaal en dienen ter accreditatie, daar waar de tweede portfolio gevuld kan worden met ervaringen en vorderingen. De eerste portfolio volgt hier dan een strikt opgelegd stramien, daar waar de tweede portfolio volledig student-owned is en vrij ingevuld kan worden.

In deel 2 gaan we dieper in op de inzetbaarheid, het platform en de bezwaren.

Hoe moeten we het onderwijs organiseren om aan al deze veranderingen tegemoet te komen? Hierover kan je op deze wiki verder praten. Het is vooral gericht op het onderwijs in de Verenigde Staten, maar zeker ook van toepassing op het onderwijs hier. Zeker de moeite om hier eens even bij stil te staan.

Als afsluiter vertelt de Nederlandse cabaratier Ernst van der Pasch hoe snel de ontwikkelingen gaan.

Alle spelen hebben als doel sensibiliseren en informeren over maatschappelijke thema’s zoals cultuur, democratie, economie, Europa, gezondheid, milieu, mobiliteit, noord-zuid verhoudingen, relaties, sociale vaardigheden enzovoort. Tijdens de info-sessie ging het voornamelijk over de noord-zuid verhoudingen en economie (gezien het de lerarenopleiding van een economische richting is). Opmerkelijk daarbij is dat alle spelen over economie bedoeld zijn voor volwassen (op twee na die een minimumleeftijd van 16 jaar hebben). Perfect bruikbaar dus in het hoger onderwijs of zelfs binnen een bedrijf of de vakbond (die deze spelen effectief gebruiken).

Het interessante aan de (begeleide) spelen is dat het spel zelf enkel de aanleiding is tot een bredere beschouwing over het onderwerp. In het spel zelf wordt je geconfronteerd met situaties. Daarna komt de nabespreking die zeker even belangrijk is als het spel. Daarbij wordt van de concrete situatie van het spel overgegaan naar een meer abstracte beschouwing over het onderwerp. Dit gebeurt door een groepsdiscussie, geleid door de speltrainer. Daarvoor bestaat er een 6-stappenplan die de speltrainer telkens volgt. Het komt er in grote lijnen op neer dat men eerst peilt naar de indrukken van de spelers, waarna men overgaat tot een extrapolatie naar de realiteit om tenslotte te komen tot mogelijke acties die men kan toepassen.

Ik ben benieuwd naar de toepassing van spelen in het hoger onderwijs of bij volwassen. Dus als er lezers zijn die daar ervaringen mee hebben, aarzel dan niet om een reactie achter te laten of me te contacteren via het contactformulier op de site.

De Kindle is zeker niet de eerste die met een ebooklezer komt, het is zeker ook niet de beste en niet eens de goedkoopste ($399). De verklaring van het grote succes (maar laten we toch nog even wachten tot we de cijfers kennen) ligt waarschijnlijk in de goede integratie met de Amazon-winkel. Waar hebben we dit nog gezien? Juist, de iPod en de integratie met de iTunes Store. Het lijkt erop dat consumenten alsmaar minder zoeken naar het nieuwste, het beste of het goedkoopste, maar wel naar het makkelijkste. En makkelijk is de Kindle, je hebt niet eens een pc nodig. Kindle maakt gebruik van een draadloos netwerk (geen WIFI en enkel beschikbaar in de VS) waarvoor je niets moet betalen en dat dezelfde dekking heeft als het gsm-netwerk. Je kan zo overal en altijd boeken bestellen op Amazon, de krant lezen of zelfs blogs lezen en opzoekingen verrichten op Wikipedia.

De Kindle zal dus nog niet onmiddellijk naar Europa komen. Er is voor ons wel een oplossing een stuk dichter bij huis: de iLiad van een Nederlands bedrijf. Een heel stuk duurder (€649), maar ook een stuk uitgebreider. Met de iLiad kan je schrijven op het scherm, heb je wel wifi en een veel groter scherm. De Kindle maakt trouwens gebruik van de (vorige) technologie van iRex, de makers van de iliad. Een mooi filmpje waarin de mogelijkheden van de iLiad duidelijk worden, is de uitpakparty van Bright.

Hopelijk slaat de ebooklezer nu eindelijk aan bij het grote publiek, zakken de prijzen en lopen we binnenkort allemaal rond met onze ebooklezer onder de arm. Dit lijkt me trouwens ook een betere oplossing voor het onderwijs dan een laptop. Met een laptop heb je sowieso een stekker nodig om de dag door te komen, daar waar een ebooklezer probleemloos de dag kan doorkomen op de batterij. En laten we ook niet vergeten dat een laptop meestal overkill is voor het lesgebruik (om nog maar niet te spreken van alle mogelijke afleiding op zo een laptop).