Vandaag is in Utsteinen op de Zuidpool het nieuwe Belgische zuidpoolstation Prinses Elisabeth plechtig geopend. Het zuidpoolstation is een project waar we als Belgen fier op mogen zijn. Het is immers het eerste volledige zero emission onderzoekscentrum op de Zuidpool. Het is eindelijk ook nog eens een echt Belgisch project, waarbij de twee landstalen probleemloos door elkaar gebruikt worden.

© IPF

Het zuidpoolstation is in twee Antarctische zomers gebouwd (tijdens onze winter). In 2007 werd de ruwbouw geplaatst en volledig wind- en sneeuwdicht gemaakt voor de Antarctische winter. In 2008 is een tweede team op 13 november vertrokken naar Utsteinen om het interieur af te werken en de apparatuur te plaatsen. Dit werk is nog niet volledig af en zal nog tot maart duren. Toch zijn er sinds eind 2008 al onderzoekers naar het station vertrokken om onderzoek te doen.

Zero emission

Het Prinses Elisabethstation is volledig zero emission. Dit betekent dat alleen duurzame energie gebruikt wordt, in dit geval windenergie en zonne-energie. Hiervoor zijn er 9 windturbines van 9 meter opgericht op de richel waarop het station gebouwd is, samen goed voor 54 kWh. De zonne-energie wordt zowel omgezet in electriciteit (met fotovoltaïsche zonnepanelen) als in warm water (met thermische zonnepanelen). De fotovoltaïsche zonnepanelen zorgen nog eens voor 50,6 kWh. Omdat de energievoorziening beperkt is, heeft men een systeem uitgewerkt waarbij de vraag afgesteld wordt op het aanbod (en niet omgekeerd). Software berekent hoeveel energie er voorhanden is en welke verbruikers die het meest nodig hebben. Op basis hiervan wordt de energie verdeeld. Zo zal de keuken over de middag bijvoorbeeld meer stroom krijgen, waardoor de stopcontacten in de werkruimte niet meer zullen werken. De gebruiker moet telkens expliciet toestemming vragen aan het systeem voor stroom. En soms zal het systeem dit weigeren. Het prototype dat gebruikt wordt in het Zuidpoolstation kan in de toekomst misschien wel zijn weg vinden naar onze huizen.  Hierdoor is het niet alleen een onderzoekscentrum, maar ook een educatief project om het bewustzijn voor het milieu te verhogen en aan te tonen dat zero emission mogelijk is.

Ook al het afvalwater wordt gezuiverd en opnieuw gebruikt. In principe kan dat oneindig gebeuren, maar men heeft ervoor gekozen om water maar 5 keer te hergebruiken. En hoewel men er zonder problemen van kan drinken, zal men het daarvoor toch niet gebruiken. Als drinkwater gebruikt men gesmolten sneeuw.

Eén van de meest opvallende punten is dat er geen specifieke verwarming voorzien is. In plaats daarvan heeft men gekozen voor een zeer goede isolatie (60 cm) en de warmte die alle apparatuur genereert.

Conclusie

Het ganse project kon op Canvas gevolgd worden door een reeks reportages die het verloop van begin tot einde tonen. Ik heb deze reportages met veel interesse gevolgd en ze hebben me ervan overtuigd dat dit niet gewoon een simpel project is. België geeft met dit zuidpoolstation bewezen dat ze hier en daar toch nog kan meespelen op wereldniveau. Met het Prinses Elisabethstation heeft het immers een nieuwe standaard gezet voor onderzoeksstations van de toekomst.