In elk artikel en elke conferentie over IT in het onderwijs vallen de termen digital natives en digital immigrants minstens één keer. Waar gaat het hier over? Onze studenten worden verondersteld computers, het internet en digitale toepassingen perfect te kennen en er dagelijks mee bezig te zijn. Ze zijn ermee opgegroeid en het is als het ware hun tweede natuur. Wij als docenten daarentegen zijn digital immigrants. Voor ons is het helemaal niet zo vanzelfsprekend om met al die digitale toepassingen om te gaan. We zijn er immers niet mee opgegroeid en moeten ermee leren omgaan. Op dit vlak zijn onze studenten ons dus een stapje voor.

Tot zover de theorie. Telkens opnieuw valt het me op hoe beperkt de kennis van de meeste studenten is op het vlak van ICT. Als ICT-docent voel ik me helemaal geen digital immigrant, wel integendeel. Ook andere collega’s die het vak ICT doceren valt hetzelfde op. De basiskennis van de meest gebruikte toepassingen hebben de meeste studenten wel. Dit zijn dan dingen als het ingeven en opmaken van een tekst in Word, het maken van een Powerpoint-presentatie, het gebruik van simpele formules in Excel of een basiszoekopdracht in Google. Ga je iets verder in al deze dingen, dan vallen de studenten al snel uit hun rol van digital natives.

Het gebruik van opmaakprofielen of het juist(!) gebruiken van afbeeldingen in Word wordt al een stuk moeilijker. De Als-functie in Excel zorgt voor problemen en als we dan nog functies gaan nesten, behoort dit duidelijk niet meer tot hun vaardigheden. Ook Access gebruiken gaat niet zonder slag of stoot. Programma’s moeten direct doen wat je wil en als het even niet lukt, hebben ze vaak het geduld niet meer om het even rustig uit te zoeken

Helemaal erg wordt het als de literatuur het heeft over Web 2.0 en de jongeren van vandaag. Het lijkt alsof elke jongere druk netwerkt op sites als Facebook, zijn volledige leven videogewijs upload naar YouTube en een tweede persoonlijkheid heeft in Second Life. Niets is echter minder waar. Tijdens de lessen Web 2.0 vroeg ik telkens aan mijn studenten bij elke toepassing wie er gebruik van maakt. Op een totaal van een 50-tal studenten had niemand(!) een del.icio.us-account, een blog of een avatar in Second Life. Iedereen keek wel naar filmpjes op YouTube, maar slechts 1 student plaatst er zelf ook iets op. Ook Flickr en Google Apps worden niet gebruikt. Op Facebook en MySpace hadden enkele studenten een profiel, maar ook die kan ik op één hand tellen.

Uit onderzoek blijkt trouwens dat de digital natives in de praktijk niet zo goed overweg kunnen met de nieuwe media als oorsponkelijk gedacht.

Er is dus nog een lange weg te gaan voor de ICT-lessen overbodig zullen worden. Tot die tijd blijft het onze taak om de studenten aan te moedigen om del.icio.us en Google Apps binnen de opleiding te gebruiken en ze kennis bij te brengen over het (goed) gebruik van ICT.